მოხუცი 83 წელს იყო მიტანებული და მარტოდმარტო ცხოვრობდა თავის ხელით აშენებულ ქოხში. მეუღლე 20 წლის წინ გარდაეცვალა. შვილების ხვეწნა-მუდარის მიუხედავად, მტკიცედ გადაწყვიტა მთაში დარჩენილიყო, ქალაქისკენ გული არ მიუწევდა, არადა მისი ვაჟები და ქალი იქ კარგა ხნის დამკვიდრებულნი იყვნენ. შვილიშვილებიც იქ სწავლობდნენ, მუშაობდნენ..
მოხუცმა თავის კერა არჩია. უარი თქვა ყველა ფუფუნების საგანზე, მის სახლში ვერა ნახავდით ტელევიზორს, ტელეფონს.. გარე სამყაროსთან წვდომას რადიოს საშუალებით ახერხებდა და არცა სწუხდა ამაზე.
მოხუცი კი იყო, მაგრამ ახალგაზრდაზე მეტად ერჯოდა გული სიცოცხლისთვის, შრომას და ჯაფას არ ერიდებოდა და საკუთარი ხელით დამზადებული თოხითა და ბარით შეუპოვრად ამუშავებდა მიწას, თესავდა და მოჰყავდა მოსავალი. ყველას უკრიდა, ბევრი ახალგაზრდა ვერც კი ზიდავდა მის თოხსა და ბარს ისეთი სიმძიმისა იყო.
ტანად საშუალო სიმაღლის იყო, წელში ოდნავ მოხრილი, გამხდარი, სახე დაღარული ჰქონდა ნაოჭებით , თეთრი წვერი უფარავდა პირისახეს. ხელები, შუბლი და მელოტი ადგილები თავზე მზისგან ჰქონდა გარუჯული. დღენიადაგ შრომაში იყო, მიწას ჩაჰყურებდა მზის გულზეც არ ერიდებოდა ბაღში მუშაობას.
თვალები ჰქონდა საოცარი ლურჯი ფერის, ზღვის ფერი, სიცოცხლის წყურვილი გამოსჭვიოდა, ახალგაზრდული ჟინი ანათებდა და ენერგიას მატებდა მასთან ყველა მოსაუბრეს.
ბევრ მეზობელს ეცოდებოდა კიდეც ასე მარტოდმარტო რომ ატარებდა სიცოცხლის უკანასკნელ წლებს, მის შვილბსაც ამტყუნებდნენ, ერთი მაინც დარჩენილიყო მშობლირ კერაზე და სიბერეში მიეხედათ მოხუცისთვის, მაგრამ თავად არაფერს უჩიოდა, ადამიანების შეწუხებაც არ უყვრდა დიდად. გულჩათრობილი არ იყო, მაგრამ კარჩაკეტილ ცხოვრებას ეწეოდა, კვირაობით მეზობელი სოფელის სამლოცველოში ნახადით. აშკარა იყო, რომ თავად ღმერთი აძლიერებდა მას.
მე სრულიად შემთხვევით შევხვდი. იმ პატარა სოფელში მოვხვდი, სადაც ეს მშრომელი მოხუცი ცხოვრობდა. საოცარი სიმშვიდე და სიმწვანე იყო, მიუხედავად მიწურული შემოდგომისა, ჩიტები ჭიკჭიკებდნენ, სადღაც იქვე, შორი ახლოს წყარო მოწანწაკრებდა, თითქოს ცამდე აზიდული მთებიდან გამოდიოდა წყალი. პატარა ქოხმა, რომელიც მოშორებით იდგა, თავიდანვე მიიქცია ჩემი ყურადღება და მოცლილად ყოფნის ჟამს ავისეირნე. ცნობისმოყვარეობა ვერ დავიოკე და ქოხს შემოვლებული დაბალი ღობის იქითაც გადავიხედე. ეს არ გამოეპარა ეზოში მოფუსფუსე მოხუცს.
-რა იყო, ბაბუ, აქაურს არ უნდა გავდე შენ, სადაური ხარ?
-მე დედაქალაქიდან ვარ, აქ ვისვენებ.
-შემოდი ბაბუ, ღიაა ჭიშკარი.. დედაქალაქში არიან ჩემი შვილები და შვილიშვილები, ეგება იცნობ მაგენს კიდეც..
ისედაც ერთი სული მქონდა როდის შევიდოდი მის ეზოში და კი არ შევედი, შევფრინდი.. სახლში შემიძღვა.. სააპატიო ადგილზე გამოფენილი ჰქონდა მეუღლის, შვილებისა და შვილიშვიელბის ფოტოები. სისუფთავე შევამჩნიე, ლაზათი ჰქონდა რაღაცნაირი, მოგეწონებოდა. თავის ბაღში მოყვანილი ვაშლითა და ყურძნით მიმასპინძლა, ფელამუშს მოგიდუღებო, მაგრამ მე სასტიკ უარზე დავდექი, როგორ ვაწვალებდი ამ ხნის კაცს, თავად ურცხვად და ხელცარიელი შევეჭერი მის მყუდროებაში. დიდხანს მიყურა, თითქოს ვიღაცას მამსგავსებდა, ხანდახან მოჭუტავდა თვალებს და ისევ ახელდა. დაიწყო ამებების მოყოლა, საკმაოდ ენაწყლიანი აღმოჩნდა.. ეტყობოდა მოსაუბრეს მონატრებულიყო, საკუთარ თავთან ბაასით დაღლილს ახლა მე ავუბი მხარი. ბევრი რამ მიამბო თავის თავს გადახდენილი, დაწყებული საგმირო საქმეებით, დამთავრებული თავისი შვილებისა და შვილიშვილების შესახებ. სამწუხაროდ არცერთი მისი შვილიშვილი ჩემი ნაცნობი არ აღმოჩნა. მისი ნაამბობიდან ყველაზე მეტად კი ეს დანამახსოვრდა:
-ბაბუ, ძალიან მიგამსგავსე ერთ ახალგაზრდა გოგოს, რომელიც ჩვენს სოფელში წლების წინ გამოჩნდა. ისიც შენსავით შვებულების გასატარებლად იყო ჩამოსული აქა. სიმშვიდე და სილამაზე ჩვენი მხრისა მოეწონა. კიდე ერთი ბიჭი მოსწონებია.. მე კი რა ვიცი, ერთი გამოყრუებული ბებერი, მაგრამ ამბობდნენ აქაურები, სიმართლე იქნება. ის ბიჭი კი ნაღდათ ვიცი, კარგი ოჯახის შვილია, ნეტა რა მოხდა იმისთანა, რომ არც იმ ბიჭისა და გოგოს ასავალ-დასავალი აღარავინ იცის. კარგი გაბედული ბიჭი იყო, აგერ ქვემოთ კაცი რომ შემოგხვდა, მაგის გადარჩენილია, წყალს მიჰქონდა წლების წინ.. მდინარე ადიდდა ჩვენსა და..
-კიდე რა იცით, მითხარით ამათზე?
-რავი აბა, მეტი რაღა უნდა ვიცოდე, ის გოგო ერთ ზამთარს კიდევ ვნახე ჩვენს სოფელში, თითქოს ბედნიერსა ჰგვანდა, მაგრამ ჭორს დაუჯერებ თუ არა არ ვიცი, შვილო, ამ ბიჭსა ჰყოლია ვიღაცა ქალაქელი და იქა წავიდა, რა იქნა არა ვიცი რა..
-ვაა, დამაინტერესსა ძალიან ბაბუ, ნეტა რა ბედი ეწიათ..
შუადღისას მისული, საღამო ხანი იყო, რომ გამოვედი მოხუცის ქოხიდან..
ღრუბლები დიდი მთებივით მაღლა აწეულიყვნენ.. ჩამავალი შემოდგომის მზის სხივები ოდნავღა ანათებდა სოფელს.. თავდაღმართზე დავეშვი და თან ვფიქრობდი, როგორ შეილებოდა ასე უკვალოდ გამქრალიყვნენ ადამიანები, გრძნობები, ურთიერთობები, მაგრამ რავიცი მე, ალბათ რადგან ყველაფერს რასაც აქვს დასაწყისი, ასევე დასასრულიც მოსდევს.. მაგრამ მაინც ვერა გავიგე რა.. თან მე ძალიან მგავდა თურმე ის გოგო.. თუ რამე გავიგე დავწერ იმასაც.
იგ
2011 წლის 24 ოქტომბერი
24:00
*ფოტოს ავტორი:ნ. უნგიაძე
მე შემოდგომის ქარებში გიცდი,
სახეალეწილი მორცხვი ბავშვივით,
გარეთ წვიმაში დავანთებ კოცონს,
არავინ შენზე უფრო არ მომწონს..
ღამეს დღეები მოჰყვება ისევ
და ეს სიშორე ცივ ფიქრებს მისევს,
გარეთ ისევ წვიმს, მე კი მაციებს,
შორიდან ვგრძნობ, რომ შენ თვალს მაცილებ..
ღამე შემოდგმის მთვარეს რომ დარაჯობს
და დამცინავად ბანქოს თამაშობს,
ხედავს რა მელის, მაგრამ არ მანდობს..
რა ვიცი, იქნებ მართლა მღალატობ..
მე შემოდგომის ქარში დაგიცდი,
მერე რა, თუ დრო გადის, არ იცდის,
ხეებს სიცივის ევლება ფარდა,
და საბურველში იწყებენ გახდას..
ჩემი ფიქრების ვერ ვპოვე ახსნა,
ისევ უჩუმრად ვარჩიე გაცლა..
იგ
01:26
თბილისი
მართლაც რონ დამღალა ამ დროის სიყრუემ,
სიცრუემ, ღალატმა და დროის სიჩქარემ,
მინდა რომ გიცნობდე და გრძნობდე მიწაზე,
თვალებში მიყურებ და ვეღარ მიწამე?
ფიქრები უძირო, შავი და ბნელია,
შორით, გადაღმა უკვალოდ მიტაცებს,
იმედი შენი თვალების ფერია?
გზას გამინათებს ან თუ მინატრებს?
ვაი, რომ დამღალა ამდენმა რბოლამ და
მათვარეც შევერცხლილი სინანულს დამათოვს,
ყველა მელოდიას ბგერა არევია,
და ყველა გენიოსი ამ ღამეს დარაჯობს.
თურმე გაწყვეტილა სინდისის ძაფი და
მე რას ველოდები, გაღმა სჯობს..
ფერები მუქია, შენ სხვებში გერევი,
მენატრები და ოცნებად ვბერდები..
იგ
27/09
01:52
გავიდა დღე, არა ერთი,
დრო მიაქვს წლებს, თვეებს,
დილით ყოველთვის ამოვა მზე,
მაინც ვიპოვი მე ჩემს ნატვრის ხეს..
ვგრძნობ შენს შორეულ ნაკვალევს,
გაფიცებ ფიქრებს, ნაწამებს..
ოქროს ძაფებით შემიკრავ ნაწნავებს?
ჩემი იდუმალი თანამგზავრი ხარ,
სულ რომ თან დამდევ და სულ მაოცებ,
ერთხელ იქნება მართლა გაკოცებ..
მერე რას იზამ, არ გამაოცებ?!
ჩემი იდუმალი თანამგზავრი ხარ...
იგ
27/09
0:44
ცის ლურჯ ტატნობზე მოფარფატე თოლიას ვგავარ,
თავი ტალღებზე მოტივტივე ნავიც მგონია,
უკიდეგანო სივრცეშიაც რად მტოვებ ა რ ა-დ,
ჩემი ოცნება მე შავ ზღვაში დავტოვე მარად..
პ.ს. ეს სტროფი ჩემი მუზების ბოლო ამოფრქვევა იყო ურეკში დასვენების პერიოდში=)
იგ
19:19
ურეკი
ფიქრს მინდა გავექცე, არაფრის მომცემია,
ქვიშაზე დავეცე, ზღვის ტალღა მომხდენია...
იქ შევალ, სადაც რომ დიდი მორევია,
სიმარტოვეც ვერ მომერია..
მითხარი,
შენ მზეზე მწველად რად ანათებ?
მე წავალ და მოგწერ ბარათებს,
სამყაროს სხვა თვალით განახებ..
რას ვფიქრობ? სულაც არაფერს..
მე სულ სიყვარული მამართლებს ..
ურეკი, საქართველო
2011 წ.
დიდი ხნის ლოდინის შემდეგ შვებულების ტკბილი დღეები დაიწყო. ოჯახს მონატრებული ვიყავი, რადგან იშვიათი სტუმარი გახლავართ სახლში. დასვენება კი ერთად გადავწყვიტეთ ზღვაზე. თითქოს ზღვის ტალღების ძალა მინდოდა გადამდებოდა, მინდოდა ჩემთვის ვინმეს მოევლო, უფრო სწორად დედას, ეზრუნა ჩემზე და ისე ახლოს ყოფილიყო, როგორც ბავშვობაში იყო ერთ დროს...
შემოდგომის პირი იყო, მაგრამ მზე მაინც ამაყად დასცქეროდა შავი ზღვის სანაპიროს. ზღვი პირა სახლში გავჩერდით, რამდენიმე მეტრის გავლა იყო საჭირო და უკვე ზღვაზე ვიყავი. ტალღების ხმა კი გულს მიჩქარებდა. მიუხედავად იმისა, რომ ყველანი ერთად ვიყავით, მე მაინც დროდადრო ფიქრებში გარინდებული, შორს სადღაც წასული მარტო ვრჩებოდი საკუთარ თავთან.
იმ დღეს კი საოცარი წვიმა დასცხო. თითქოს ერთიანად გახსნილიყო ცის თაღი და ვიღაცას დიდი ბიდონებით წყალი გადმოესხას. უცნაურად ვგრძნობდი თავს და ამინდი შესაფერისი იყო ჩემი სულიერი მდგომარეობისა. თითქოს დავმშვიდდი, სული მოვითქვი...
აზვირთებული ტალღებს ერთი ამბავი გაჰქონდა. მარტო გავეშურე ნაწვიმარი ზღვის სანახავად. შემაღლებულ სველ ქვიშაზე მოვიკეცე და აღელვებულ ზღვას ჩავაშტერდი.
ბინდდებოდა.. იქ, სადაც მე ვიჯექი კარგად ჩანდა გარემო.. ნაპირი და ბინდი კი ნელ-ნელა ერწყმოდა ერთმანეთს და ზღვას. აქაფებული ტალღები განმგმირავი ხმაურით ეხეთქებოდა ნაპირს. თვალი გამიშტერდა და შორს სივრცეში მოციმციმე სინათლე დავაფიქსირე. დიდხანს ვფიქრობდი რა შეიძლება ყოფილიყო, თან თვალს ვერ ვაშორებდი.. "ნუთუ ნავია? რომელი ჭკვიანი შემოსულა ასეთ ამინდში.." ან შეიძლება მეთევზეთა კატერია, ან სანაპირო დაცვა.."- ვფიქრობდი ჩემთვის და უცებ გონებში წარმოსახვა გაჩნდა: "ხომ შეიძლება ვინმე მეთევზე იყოს, წყლის შვილი, უცხო გაბედული და მამაცი.." ფანტაზიას ფრთა გაეხსნა, ჩავიძირე ფიქრში და ავიტაცე იდეა უცხო, მამაცი მეთევზისა, გაბედულად რომ მოაპობდა ადიდებულ ტალღებს. მჯეროდა, რომ სწორედ ის იყო.. სანახევროდ დახუჭული თვალებით მაინც შევცქეორდი ერთ წერტილს ზღვაში და რაღაც დაუჯერებელ ამბავზე ფიქრს ვაგრძელებდი. ნავის მსგავსი ხისგან შეკრული მოცურავე ელემენტი კი აღმოსავლეთიდან ნაპირისკენ მოძრაობდა, აზვირთებულ ტალღებს მოჰქონდათ. დროდადრო გაიელვებდა ხოლმე და სინათლეზე გავარჩიე უცნობის გარუჯული და დაკუნთული სხეული, ქერა, შუბლზედ ჩამოშლილი კულულები და ზღვასავით ლურჯი თვალები.. მეთევზედ მონათლული ჭაბუკი მედგრად ებრძვოდა ტალღებს, არ ნებდებოდა ზღვას. გული მიგრძნობდა ზღვაც არ გაიმეტებდა მას დასაღუპად. .. უცებ მჯდომარე წავბარბაცდი და თვალთახედვიდან გაქრა უცნობიც.. თითქოს წყლის ბნელეთმა ჩაახვია და ჩაყლაპა.. შევკრთი, არ მინდოდა დაღუპულიყო..მინდოდა ნაპირამდე გამოეღწია, სამშვიდობოს დამეგულებინა და თუნდაც უჩუმრად გავცლოდი.
დაისის უკანასკნელი წუთები სიკვდილის მოლოდინით გარინდულიყო. სასოწარკვეთილი შევცქეროდი გაავებულ ზღვას და ამ დროს კვლავ გამოჩნდა ნავი და მასზე ჩემი ფანტაზიის მიერ გამოჭედილი ჭაბუკი, თვალს ვერ ვწყვეტდი.. მას უდარდელი სახე ჰქონდა, მოსჭარბებოდა სილაღე და დამცინავი ღიმილი დროდადრო სერავდა მის სახეს.
მეთევზე ზღვისფერი თვალებით სულ უფრო და უფრო მიახლოვდებოდა, მაგრამ უკუნეთი სიბნელე ჩრდილავდა მას და შორს ჩემსავე გონებაში აბრუნებდა.
მთელ საათზე მეტი გასულიყო ამასობაში. ტანში აუტანელმა სიცივემ დამირბინა და ჩემს ოთახში დავბრუნდი იმ იმედით, რომ მეორე დილით დარი იქნებოდა.
12/09/2011
ურეკი, საქართველო.
